۱۶۶ هزار تن فولاد در یک روز؛ پس چرا تیرآهن گران شد؟

بیایید یک عدد را با هم مرور کنیم: ۱۶۶ هزار تن. این همان حجمی است که در یکی از روزهای اخیر شهریور، فقط در تالار صنعتی بورس کالا و فقط طی یک نوبت حراج باز، روی میز عرضه رفته. میلگرد، ورق گرم، ورق رنگی، تختال C؛ چهار قلم کالایی که ستون فقرات زنجیره فولاد کشور را تشکیل می‌دهند.

حالا این سوال را در ذهن نگه دارید: با چنین حجم عرضه‌ای، منطقاً باید چه بلایی سر قیمت‌ها در بازار آزاد بیاید؟ پایین بروند یا دست‌کم ثابت بمانند؟

جوابش را چند سطر پایین‌تر می‌دهم. اول ببینیم دقیقاً چه چیزی عرضه شده.

دو عرضه، دو داستان متفاوت

یک روز ۱۶۶ هزار تن روی میز رفت. روز دیگر (فاصله زمانی دقیقش در خبر مشخص نشده، اما از سیاق خبرها پیداست که به هم نزدیک بوده‌اند) ۲۸ هزار تن. این بار سبد کالایی فرق داشت: ورق گالوانیزه، نبشی، ناودانی و تیرآهن؛ دقیقاً همان اقلامی که در بازار مصرف‌کننده نهایی، از پروژه‌های عمرانی تا کارگاه‌های کوچک ساختمانی، هر روز دست‌به‌دست می‌شوند.

نکته‌ای که خیلی‌ها نادیده می‌گیرند این است: عرضه در بورس کالا مساوی عرضه در بازار آزاد نیست. فاصله زمانی و لجستیکی بین این دو بازار، گاهی چند هفته طول می‌کشد.

بذارید رک بگم؛ همین فاصله باعث می‌شود قیمت بورس و قیمت بنکداری همیشه هم‌راستا حرکت نکنند.

بازار آزاد؛ سه روز، سه روایت

برویم سراغ همان سوالی که بالا گذاشتیم. در ۱۰ شهریور، بازار مصالح ساختمانی کاملاً باثبات بود؛ سیمان، تیرآهن، میلگرد، همه بدون تغییر محسوس. روز بعد، ۱۱ شهریور، این ثبات برای سیمان و تیرآهن ادامه داشت، اما میلگرد رنگ عوض کرد و گران شد. در ۱۲ شهریور هم ورق برگشت؛ این بار سیمان و میلگرد ثابت ماندند، ولی تیرآهن تا سقف ۳ هزار تومان گران‌تر شد.

یعنی در بازه‌ای که بورس کالا ده‌ها هزار تن تیرآهن و میلگرد به بازار تزریق کرده، قیمت این دو کالا در بازار آزاد نه‌تنها افت نکرده، بلکه نوسان صعودی هم تجربه کرده.

خیلی‌ها همین‌جا اشتباه می‌کنند؛ فکر می‌کنند حجم عرضه بورسی خودبه‌خود قیمت بازار آزاد را کنترل می‌کند. نه، همیشه اینطور نیست. بستگی دارد این عرضه را چه کسی خریده، با چه هدفی، و چقدرش واقعاً وارد چرخه توزیع خرد شده. بخشی از عرضه بالا در تالار صنعتی را نمایندگی‌ها و کارخانه‌های پایین‌دستی می‌جذبند، آن هم برای موجودی خودشان نه برای عرضه فوری به بازار مصرف.

چرا این به خریداران فولاد آلیاژی هم مربوط است؟

شاید بپرسید این حرف‌ها چه ربطی به فولاد آلیاژی دارد، وقتی همه خبرها درباره میلگرد و تیرآهن و ورق ساده است؟ ربطش مستقیم است.

زنجیره تولید فولاد آلیاژی، از شمش و تختال گرفته تا ورق گرم پایه، با همین بازاری تغذیه می‌شود که الان رصدش می‌کنیم. وقتی تختال C در تالار صنعتی عرضه می‌شود و قیمتش شکل می‌گیرد، همین قیمت پایه، چند حلقه بعدتر، روی هزینه تمام‌شده فولادهای آلیاژی خاص (مثل گریدهای مقاوم به سایش یا فولادهای کربن بالا) اثر می‌گذارد. تولیدکننده فولاد آلیاژی مواد اولیه‌اش را از همین بازار خام تهیه می‌کند؛ ثبات یا بی‌ثباتی آنجا، دیر یا زود سر و کارش به قیمت تمام‌شده محصول نهایی می‌رسد.

برداشت خودمان این است: ثبات نسبی سیمان و میلگرد در این چند روز، بیشتر ناشی از فصل کم‌رونق تقاضای ساختمانی بوده، نه اثر واقعی عرضه‌های بورسی. اگر تقاضای پروژه‌های عمرانی در پاییز فعال شود، همین حجم عرضه که الان کافی به نظر می‌رسد، ممکن است دیگر جوابگو نباشد.

پس تیرآهن چرا جدا رفتار کرد؟

تیرآهن این وسط رفتار عجیب‌تری داشت. دو روز ثبات، یک روز افزایش تا سقف ۳ هزار تومان.

این نوسان کوچک اما معنادار، معمولاً وقتی رخ می‌دهد که یک یا دو تولیدکننده بزرگ عرضه‌شان را در بازار آزاد محدود کرده باشند، حتی اگر همزمان در بورس کالا عرضه انجام شده باشد. البته تا وقتی گزارش رسمی‌تری از سهم واقعی هر تولیدکننده در این نوسان منتشر نشود، نمی‌شود قطعی‌تر از این حرف زد؛ فعلاً همین قدر حدس منطقی کافی است.

جمع‌بندی میدانی برای خریدار واقعی

خریدار عمده یا پیمانکار هستید و می‌خواهید بر اساس این اخبار تصمیم بگیرید؟ توصیه عملی این است: صرفاً به حجم عرضه در بورس کالا تکیه نکنید، ببینید این عرضه چقدر واقعاً به بازار خرد رسیده. قیمت میلگرد و تیرآهن در بازار آزاد، معیار دقیق‌تری از وضعیت واقعی عرضه و تقاضاست تا آن رقم خام اعلام‌شده در تالار.

برای کسانی هم که فولاد آلیاژی خریدوفروش می‌کنند: نوسان کوچک تیرآهن در بازار عمومی، هرچند مستقیم به شما مربوط نیست، اما هشدار خوبی است. وقتی مواد پایه در بخش عمومی بازار شروع به نوسان می‌کند، معمولاً چند هفته بعد همین الگو در بخش آلیاژی هم خودش را نشان می‌دهد.

حالا وقتش است که سفارش‌های میان‌مدت‌تان را با دقت بیشتری زمان‌بندی کنید.