تحلیل وضعیت بازار آهن در هفته اول دی 1404

در هفته‌ای که گذشت (منتهی به 7 دی 1404)، بازار آهن ایران شاهد یک تضاد عجیب بود. از یک طرف، نامه‌های محدودیت مصرف گاز به کارخانه‌های فولادی ارسال شده و بسیاری از خطوط تولید با ظرفیت پایین کار می‌کنند. به‌صورت کلی، کاهش عرضه باید باعث افزایش قیمت شود. اما چرا این اتفاق نیفتاد؟

۱. سد بزرگ نقدینگی

مشکل اصلی بازار در هفته اول دی، نبود خریدار واقعی بود. پروژه‌های عمرانی دولتی که مدت‌هاست با چالش بودجه دست‌ و پنجه نرم می‌کنند و پروژه‌های شخصی‌ساز هم با شروع فصل سرما و بارندگی‌های اخیر، عملا به خواب زمستانی رفته‌اند. گزارش‌ها از بازار آهن شادآباد و بورس کالا نشان می‌دهد که حجم معاملات در پایین‌ترین سطح فصلی خود قرار دارد. وقتی پول در بازار نمی‌چرخد، حتی اگر تولید هم کم شود، قیمت جایی برای جهش ندارد.

۲. نوسانات دلار و بی‌تفاوتی بازار

دلار در هفته اول دی‌ماه نوسان داشت، اما بازار آهن که همیشه مثل سایه به دنبال دلار بود، این بار واکنش چندانی نشان نداد. این دی‌کاپل شدن (Decoupling) یا جدا شدن موقت مسیر آهن از ارز، نشان می‌دهد که بازار آهن به قدری در رکود تقاضا فرو رفته که فعلا توان واکنش به محرک‌های ارزی کوچک را ندارد.

تحلیل وضعیت مقاطع

خریداران و سازندگان دقیقا با چه قیمت‌هایی روبرو بودند؟

میلگرد

میلگرد آجدار، که همیشه لیدر بازار آهن بوده است، در هفته اول دی ۱۴۰۴ بازه قیمتی عجیبی را تجربه کرد.

• بازه قیمتی: طبق آمارهای موجود، نرخ هر کیلو میلگرد بین 37،550 تا 47،000 تومان در نوسان بود.
• رفتار بازار: اکثر مبادی فروش قیمت‌های خود را ثابت اعلام کردند. کارخانه‌هایی مثل ذوب‌آهن اصفهان و فولاد کویر، تغییرات قیمتی محسوسی نداشتند. تنها برخی کارخانه‌های کوچک‌تر برای جذب نقدینگی در روزهای پایانی هفته، تخفیف‌های جزئی (اصطلاحا زیرفروشی) اعمال کردند.
• چرا 47 هزار تومان؟ سقف قیمتی مربوط به برندهای خاص و سایزهای کم‌مصرف بود که به دلیل کاهش تولید در زمستان، کمیاب شده‌اند. اما کف بازار روی همان کانال 37 تا 38 هزار تومان برای برندهای متداول در گردش بود.

تیرآهن

تیرآهن داستان متفاوتی داشت. در روز شنبه و یکشنبه (1 و 2 دی)، شاهد یک جهش قیمتی ناگهانی در تیرآهن‌های ذوب‌آهن بودیم. علت آن شایعاتی مبنی بر کاهش شدید تولید خطوط نورد ذوب‌آهن به دلیل اورهال (تعمیرات) زمستانی و فشار گاز بود. در نتیجه، سایزهای پرمصرف (مثل 14 و 16 و 18) افزایش قیمت را تجربه کردند، اما این هیجان پایدار نبود. از اواسط هفته (سه‌شنبه به بعد)، با نبود تقاضا، حباب قیمت‌ها تخلیه شد و بازار به ثبات بازگشت.

ورق سیاه و پروفیل

در بخش ورق سیاه، همه نگاه‌ها به فولاد مبارکه بود. عرضه ورق در بورس کالا با رقابت کمی مواجه شد. کارخانه‌های پروفیل‌سازی (که ماده اولیه‌شان ورق است) نیز قیمت قوطی و پروفیل را تقریبا ثابت نگه داشتند. تقاضا برای پروفیل ساختمانی به شدت کاهش یافته، اما پروفیل‌های صنعتی همچنان مشتریان خاص خود را دارند.

تحلیل بازارهای جهانی در هفته اول دی 1404

قیمت آهن در ایران، با وجود تمام تحریم‌ها و موانع، هنوز هم نیم‌نگاهی به بازارهای جهانی (CIS و چین) دارد. گزارش‌های بین‌المللی (مانند منابع IFNAA و Eurofer) در هفته آخر سال 2025 نکات ترسناکی را برای تولیدکنندگان گوشزد می‌کنند.

۱. بحران مازاد ظرفیت (Overcapacity)

طبق گزارش‌های OECD که در اواخر 2025 منتشر شد، مازاد ظرفیت تولید فولاد جهان به مرز 721 میلیون تن نزدیک می‌شود. چین به تنهایی با صادراتی که در سال 2025 رکورد شکست (نزدیک به 118میلیون تن)، قیمت‌های جهانی را سرکوب کرده است.

• تاثیر روی ایران: وقتی چین فولاد ارزان به بازارهای هدف ایران (مثل عراق و کشورهای حاشیه خلیج فارس) می‌ریزد، صادرکنندگان ایرانی مجبورند قیمت‌های صادراتی (FOB) خود را کاهش دهند. این کاهش قیمت صادراتی، سیگنال منفی به بازار داخلی می‌دهد.

۲. قیمت‌های جهانی

قیمت بیلت و اسلب صادراتی منطقه CIS (کشورهای مستقل همسود) تغییر چندانی نداشت. بازارهای جهانی عملا به تعطیلات سال نو میلادی رفته‌اند. این خلاء معاملاتی در بازار جهانی، باعث شد که صادرکنندگان ایرانی هم در هفته اول دی‌ماه، دست از کار بکشند و منتظر ژانویه 2026 باشند.

چالش انرژی

شاید بپرسید: اگر گاز قطع شده، چرا قیمت‌ها بالا نمی‌رود؟ در ماه‌های گذشته (پاییز 1404)، بسیاری از انبارداران و تجار با پیش‌بینی قطعی گاز زمستان، اقدام به خرید و دپوی کالا کردند. اکنون که گاز قطع شده و تولید کاهش یافته، بازار از ذخایر قبلی تغذیه می‌کند.

هشدار: این وضعیت تا ابد ادامه نخواهد داشت. کارشناسان پیش‌بینی می‌کنند که اگر محدودیت‌های گازی تا بهمن‌ماه ادامه یابد (که با توجه به سرمای امسال محتمل است)، موجودی انبارها ته می‌کشد. آنجاست که شوک عرضه می‌تواند قیمت‌ها را در اواخر دی یا اوایل بهمن تکان دهد.

روانشناسی بازار

در گفتگو با فعالان بازار در گروه‌های تلگرامی و تالارهای گفتگو در هفته اول دی، چند کلیدواژه مدام تکرار می‌شد:

1. صبر کنیم تا بودجه 1405 مشخص شود: لایحه بودجه سال آینده و نرخ‌گذاری انرژی برای صنایع، هنوز برای فعالان بازار شفاف نیست. این عدم قطعیت، بزرگترین دشمن معامله است.
2. نقدینگی خشک شده: پیمانکاران از عدم پرداخت صورت‌وضعیت‌ها گلایه دارند. وقتی پول دست پیمانکار نیست، آهن‌فروش هم‌جنسی نمی‌فروشد.
3. ترس از ترامپ‌گونه‌های اقتصادی: اگرچه سال 2025 رو به پایان است، اما سیاست‌های تعرفه‌ای جدید در سطح جهانی و تاثیرات ژئوپلیتیک منطقه، باعث شده سرمایه‌گذاران ترجیح دهند پولشان را در طلا یا صندوق‌های درآمد ثابت نگه دارند تا اینکه میلگرد بخرند و در انبار زنگ بزند.

خلاصه وضعیت بازار (هفته اول دی 1404)

خلاصه وضعیت بازار شامل:

آیا الان زمان خرید است؟

هفته اول دی 1404 را می‌توان هفته‌ای خاکستری نامید. نه سیاه بود (ریزش شدید) و نه سفید (رونق). بازاری که در منگنه کمبود تقاضا و هزینه تولید بالا گیر کرده است.

برای شمایی که سازنده هستید یا قصد سرمایه‌گذاری دارید، این هفته پیام مهمی داشت؛ کف قیمت‌ها اینجاست، اما سقف فعلا کوتاه است. هزینه‌های تولید (حقوق، انرژی، حمل‌ونقل) اجازه نمی‌دهد قیمت آهن از یک حدی پایین‌تر بیاید (مثلا زیر 36 هزار تومان برای میلگرد بعید به نظر می‌رسد). از طرفی، جیب خالی خریدار اجازه رشد قیمت را نمی‌دهد.

لذا اگر پروژه‌ی فعال دارید، خرید در این روزها، نیازمند یک تصمیم منطقی و حساب‌شده است. شما در حال خرید در بازاری هستید که فروشندگان به دلیل نیاز به نقدینگی، حاضر به چانه‌زنی هستند. اما اگر به دید سرمایه‌گذاری کوتاه‌مدت (نوسان‌گیری) نگاه می‌کنید، شاید فعلا بازارهای موازی جذاب‌تر باشند.

منبع