خلاص شدن فولاد از کابوس قطعی برق | جزئیات نشست ستاد فولاد

نشست اخیر ستاد فولاد کشور که با حضور وزیر صنعت، معدن و تجارت، جناب آقای سید محمد اتابک و مدیران اصلی این صنعت برگزار شد، دقیقا با هدف تعیین تکلیف برای این حوزه شکل گرفت. آقای وزیر با قاطعیت تأکید کردند که فولاد، نه تنها یک صنعت پیشران است، بلکه برای توسعه کشور مهم محسوب می‌شود. پیام اصلی این جلسه، روشن بود؛ چالش‌ها بزرگ هستند، اما اراده برای حل آن‌ها و رساندن صنعت به خوداتکایی، قوی‌تر است. می‌توان گفت، هر تصمیمی که در بالاترین سطح برای صنعت فولاد گرفته شود، تاثیر مستقیم بر اقتصاد کلان کشور خواهد داشت.

چرا فولاد، پیشران توسعه نامیده می‌شود؟

ممکن است بپرسید، چرا وزیر تا این حد بر اهمیت فولاد تأکید دارند؟ به‌خاطر اینکه فولاد ماده‌ای است که در تمام مراحل رشد یک جامعه صنعتی، حضوری پررنگ دارد. به قول وزیر صمت، فولاد از صنایع مادر و زیربنایی کشور به شمار می‌رود.

اگر کمی دقت کنیم، متوجه می‌شویم که فولاد، مثل خون در رگ‌های اقتصاد ما جاری است. نمی‌توانیم پروژه‌ای عمرانی، ساخت یک خانه، یا توسعه شبکه نفت و گاز را تصور کنیم که بدون محصولات فولادی محقق شود. این فلز، زیربنای صنایع مهم ماست:

• ساختمان‌سازی: فونداسیون، سقف، همه جا فولاد نقش اصلی را دارد.
• حمل‌ونقل: ساخت قطار، کشتی و بدنه خودروها، وابسته به کیفیت تولیدات فولادی ماست.
• انرژی: خطوط انتقال نفت و گاز و تجهیزات پالایشگاهی، بدون فولاد امکان‌پذیر نیستند.

بنابراین، وقتی وزیر می‌گویند فولاد نقش پیشران را ایفا می‌کند، یعنی اگر چرخ فولاد با قدرت بچرخد، موتور رشد اقتصادی کل کشور به حرکت درمی‌آید و اشتغال‌زایی و ارزآوری نیز به دنبال آن تضمین می‌شود. هدف ستاد فولاد، استفاده حداکثری از این قدرت عظیم است.

کمبود انرژی و ایجاد نیروگاه‌های تجدیدپذیر

بزرگ‌ترین مشکل و در عین حال، مهم‌ترین محور تصمیم‌گیری در نشست اخیر، کمبود انرژی (برق و گاز) بود که سال‌هاست تولیدکنندگان فولاد را در فصول سرد و گرم زمین‌گیر می‌کند. این معضل، همواره مثل یک سد در برابر اهداف تولیدی ما ایستاده است.

وزیر صمت پس از اعتراف به وجود این چالش جدی، بلافاصله راهکار اصلی را مشخص کردند. دستور قاطع ایشان به متولیان صنعت این بود که مسیر ایجاد نیروگاه‌های تجدیدپذیر و برق خودتامین را با جدیت ادامه دهند. این جمله، یک نقطه عطف در سیاست‌های انرژی صنعت فولاد است.

ساخت نیروگاه توسط فولادسازان

چرا باید خود فولادسازان دست به کار تولید برق شوند؟ چون وابستگی به شبکه سراسری، هرساله با قطعی‌های ناگهانی، تولید را متوقف کرده و زیان می‌زند. راهبرد ستاد فولاد، ایجاد یک سپر دفاعی در برابر این ناپایداری است.

• تولید: وقتی کارخانه برق خود را تامین کند، دیگر نگران قطعی‌های تابستان و زمستان نخواهد بود و می‌تواند با خیال راحت به تولید ادامه دهد.
• استفاده از انرژی پاک (تجدیدپذیر): حرکت به سمت ساخت نیروگاه‌های خورشیدی و بادی، نه تنها مشکل برق را حل می‌کند، بلکه محصولات فولادی ما را به سمت مفهوم جهانی فولاد سبز می‌برد که در بازارهای صادراتی، ارزش و اهمیت فوق‌العاده‌ای دارد.

همانطور که وزیر صمت اشاره کردند، فولاد به عنوان یک صنعت مادر، باید در مسیر استقلال انرژی گام بردارد تا هم تولیدش تضمین شود و هم بار سنگین از دوش شبکه برق کشور برداشته شود. این یک بازی برد-برد برای صنعت و مردم است.

نظام تصمیم‌گیری بالادستی این صنعت

ستاد فولاد در وزارت صمت، جایی است که تمام مدیران ارشد و تصمیم‌گیران اصلی جمع می‌شوند. وزیر اتابک بر نقش این ستاد به عنوان نظام تصمیم‌گیری بالادستی این صنعت تأکید کرد. این یعنی، ستاد بالاترین مرجع برای حل مسائل ساختاری و تدوین سیاست‌های کلان است.

وظایف اصلی این ستاد، عبارتند از:

• دیده بانی بازار: دائم وضعیت تولید، مصرف و صادرات را زیر نظر داشته باشد تا ناترازی‌ها زودتر شناسایی شوند.
• ارائه راهکار عملی: در صورت بروز مشکل (مانند ناترازی انرژی یا موانع صادراتی)، فورا راه‌حل‌های کارشناسی و عملی ارائه دهد.
• حامی صنعت: با آماده‌سازی سیاست‌های حمایتی مناسب، از پویایی و رشد مداوم این صنعت حمایت کند.

اهمیت آمار و ارتقاء کیفیت

در این نشست، وزیر صمت به نکته بسیار مهم اطلاعات دقیق و عملکرد بهتر نیز اشاره کردند. ایشان گفتند: داده‌های دقیق و تحلیل اثر ناترازی انرژی در تحقق اهداف چشم‌انداز، شناسایی موانع موجود، ایجاد ارزش افزوده در زنجیره تولید و افزایش راندمان، از تدابیر مهم در جبران برخی کاستی‌هاست.

این جمله یعنی:

• تصمیم بر اساس واقعیت: ما نمی‌توانیم بر اساس حدس و گمان سیاست‌گذاری کنیم؛ باید آمار و داده‌های دقیق داشته باشیم تا بفهمیم مشکل دقیقا کجاست.
• افزایش راندمان: فولادسازان باید با استفاده از تکنولوژی‌های روز، مصرف انرژی و منابع دیگر را به ازای تولید هر تن فولاد، کاهش دهند. این یعنی، با منابع کمتر، تولید بیشتری داشته باشیم.
• تولید با ارزش افزوده: باید تمرکز را از خام‌فروشی یا تولید محصولات ساده، به سمت تولید فولادهای خاص، آلیاژی و با کیفیت بالاتر ببریم. هرچه محصول تولیدی ما تخصصی‌تر باشد، ارزش بیشتری در بازارهای داخلی و جهانی پیدا می‌کند و ارزآوری آن نیز بالاتر خواهد بود.

در پایان این نشست، یک پیام به گوش تمامی فعالان اقتصادی رسید: صنعت فولاد ایران برای بقا و پیشرفت، باید خودکفا و پایدار باشد. تمرکز قاطع وزیر صمت در حل چالش انرژی از طریق الزام به ایجاد نیروگاه‌های تجدیدپذیر، یک چراغ سبز محکم برای حرکت به سمت یک صنعت فولاد مدرن و مقاوم است. با این فرماندهی واحد در ستاد فولاد، انتظار می‌رود که تصمیمات لازم برای ایجاد توازن در زنجیره تولید، افزایش بهره‌وری و حرکت به سمت تولید محصولات با ارزش، با سرعت بیشتری پیش برود.

در واقع، وزیر صمت و ستاد فولاد با این تصمیمات، مسیر حرکت کلان توسعه کشور را هموار می‌سازند تا فولاد ما بتواند به معنای واقعی کلمه، پیشران و محرک رشد هشت درصدی اقتصاد ملی باشد. چالش‌ها هنوز پابرجاست، اما رویکردی که در این نشست اتخاذ شد، نشان می‌دهد که اراده‌ای محکم برای غلبه بر آن‌ها وجود دارد.